10.7.21

دایاتۆم یا دووانەلەت


ووشەیەکی یونانییە لە دوو بەش پێکهاتووە. (دیا) واتە دوو، دووان، (تێمنۆ) واتە بەش، کوت، پشک، لەت، کەرت.  دەکرێت بە
کوردی پێیبگوترێت دووکەرتە، دووانەکوت، دووانەلەت..  تاکە زیندەوەرێکی نیتەندامە کە دیواری خانەکانی لە ماددەی سیلیکایە و  روونە.  سیلیکا خۆی ماددەیەکە بە زۆری لە لمدا هەیە و روون و زەلالە.  شێوەی دایاتۆم لە سندووقێک دەچێت کە سەرپۆشی هەبێت، واتە دوو کەرتە؛ هەربۆیە ئەم ناوەی لێنراوە.  شێوەی خانەکانیان جیاوازن ، بازنەیی و لاکێشەیی و چوارگۆشە و تاد.. 

دایاتۆم جۆرێکە لە نیتەقەوزە و بەشێوەی ناتوخمەزایی زۆردەبێت واتە دایاتۆمێک لە نێوەراستدا دەبێتە دوو دایاتۆمی تازە و چونیەک.  دایاتۆم  سەر بە گرووپی کەبارەیی(پرۆتیست)ەکانن و وا باوەڕ دەکرێت کە زیاتر لە ٢٠ هەزار چەشنی جیاواز هەبێت؛ کە تا ئێستا ١٢ هەزاریان ناسراون.  دایاتۆم لە ئاستی جیهاندا لە زۆر شوێن دەبینرێت وەک ئۆقیانووسەکان، ئاوە سازگارەکان، خاکە جیاوازەکان و رووبەرە نمدارەکان.  بەشی زۆرینەی  فایتۆپڵانکتنەکانیان پێکهێناوە. 

قەبارەیان جیاوازە و بەگشتی لە نێوان ٢ بۆ ٢٠٠ مایکرۆمەتردان. هەندێکیان کەمێک گەورەترن. رەنگژەی سەوز و زەردی مەیلەو قاوەییان تێدایە؛ کە سەوزەکە لە سەوزینە(کلۆرۆفیل) و زەرد-قاوەییەکەیش لە زەردینە(زانتۆفیل) وەردەگرن.  دایاتۆمەکان کاتێک کە دەمرن دەکەونە بنی ئۆقیانووس و ئاوەکانەوە؛ بەڵام قاوغەکانیان دەمێنێت و ئەو خاکە پێکدەهێنن کە ناسراوە بە خاکی دایاتۆمەیشس یا خاکی دووانەکەرت. 



No comments:

Post a Comment